Historie zaklęte w mapach - ulica bezimienna?

   W niniejszym wpisie - podobnie jak w poprzednich - chciałbym przypomnieć o ulicach, które zniknęły już z powierzchni ziemi, ale pozostały widoczne w ewidencji.

   Tym razem ulica, której nazwy nie znam. Widać ją na poniższej rycinie. Odchodziła ona od ulicy Wilsona w kierunku północno-zachodnim i widoczna jest w lewej-górnej części poniższej mapy. 

Układ urbanistyczny Zambrowa z 1895 roku.

    Ulica ta podobnie jak ulica Bożnica, zniknęła w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Na jej miejscu powstały dwa bloki. Jednak nie cała ulica została zlikwidowana. Część zachodnia jej przebiegu została i można ją zobaczyć do dnia dzisiejszego. Zanim jednak dojdziemy do jej końca pokażę jak wyglądają obecnie tereny gdzie ulica brała swój początek.

Kolorem żółtym oznaczono istniejące granice działek ewidencyjnych, które są granicami historycznej ulicy.

Link do powyższej mapy.

   Na mapie układu urbanistycznego z 1895 roku widać, że ulica Wilsona dopiero od omawianej w niniejszym poście uliczki zakręcała bardziej ku zachodowi. Pozostałości w postaci działki ewidencyjnej widoczne są na powyższej mapce - północne jej granice zaznaczone kolorem niebieskim, południowe granice zostały zatarte obecną ulicą Wilsona. 

   Z analizy powyższej mapy można dojść do wniosku, że ulica Wilsona została przesunięta nieznacznie w kierunku południowym w celu jej wyprostowania. Miejsce gdzie ulica brała swój początek omawiana ulica widoczne jest na poniższym zdjęciu. W wyniku prac niwelacyjnych pod nową zabudowę, z pewnością znacznie różni się od historycznego wyglądu.

W dali widoczna stara część historycznej ulicy.

    Budowa nowych bloków odcięła zachodnią część ulicy i konieczne było jej połączenie z ulicą Sadową odpowiednim łącznikiem widocznym na poniższym zdjęciu.

Łącznik omawianej ulicy z ulicą Sadową.

    Wydaje mi się, że obecne przedłużenie ulicy Sadowej przypomina swym wyglądem stan przedwojenny. Oczywiście jest on zniekształcony poprzez betonowe fundamenty, metalowe przęsła i siatki, które zastąpiły drewniane płoty. Czuć jednak w tamtym miejscu klimat starego Zambrowa.

   Czas tam zatrzymał się jeszcze z jednego względu. Planowane jest przedłużenie asfaltowej Sadowej aż do ulicy Łomżyńskiej. W związku z tym wstrzymane zostały tam wszelkie inwestycje.

Żółty - przedłużenie ulicy Sadowej, niebieski - obecna linia zabudowy.

    Wzdłuż ulicy znajduje się wiele starych budynków. Część z nich jest z czerwonej cegły, część zaś jest drewniana.

 

    Ciekawostki z powyższej stodoły.

   Pozostałe zdjęcia.

   Stare zabudowania, mała szerokość ulicy, gruntowa powierzchnia - czas się tam zatrzymał. Mi osobiście uliczka ta przypomina pewną ulicę w Zambrowie, z której przed laty wielokrotnie korzystałem. Korzystali też z niej mieszkańcy Osiedla Wschód. Przebieg tej ulicy został już częściowo zatarty. Zanim otrzymała nową nawierzchnię, była bardzo podobna do omawianej w tym wpisie uliczki... ale o tym w następnej części "Historii zaklętych w mapach". Zapraszam.

Nowa inwestycja w Zambrowie!

   Działka tuż obok szpitala na której przed laty lądowały śmigłowce pogotowia ratunkowego od września ubiegłego roku jest placem budowy. Zgodnie z tablicą informacyjną inwestorem jest P.P.H. Exima "Agriculture 2000" Zbigniew Skowroński Sp. J. - firma działająca od 2002 roku z siedzibą w Piątnicy Poduchownej koło Łomży. 

   Patrząc na poniższą mapę warto zwrócić uwagę na to, że teren przeznaczony pod budowę to około połowy wielkości budowy obecnego budynku szpitala. Zgodnie z zapisami tablicy informacyjnej powstaje tam budynek usługowy o usługach handlu i ochrony zdrowia, natomiast według informacji, które słychać "na mieście" będzie tam sklep sieci "Biedronka".

Przybliżony teren inwestycji.

   Roboty na budowie zbliżają się do stanu surowego zamkniętego - na poniższym zdjęciu widać już wstawione okna w elewacji frontowej (ukryte za silosami). Stojące wokół budynku rusztowania oznaczają, że rozpoczęło się już tynkowanie elewacji.

Elewacja od strony osiedla - stan prac na dzień 15 marca 2012 roku.

Elewacja wschodnia i południowa - stan prac na dzień 17 marca 2012 roku.

Elewacja północna i wschodnia - widok z drogi na Grabówkę.

   Niniejszy wpis miał dotyczyć nowej inwestycji a więc do rzeczy. Na stronie internetowej Urzędu Miasta w Zambrowie można znaleźć następującą informację:

OBWIESZCZENIE

BURMISTRZA MIASTA ZAMBRÓW

w sprawie podania do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia: budowa czterech obiektów handlowo- usługowych, baru gastronomicznego wraz z niezbędną infrastrukturą, tj. sieci wewnętrzne kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, sieci elektroenergetyczne, trafostacja, reklamy wolnostojące, parkingi na 384 miejsc postojowych, drogi manewrowe, zjazdy i wjazdy, realizowanego na działach ewidencyjnych: 1046/4, 1046/3, 1046/2, 1035/15 położonych przy ul. Białostockiej w Zambrowie (...).

   W powyższym obwieszczeniu można znaleźć również informację, że postępowanie jest prowadzone na wniosek firmy RP RESORT Sp. z o.o. z siedzibą w Olsztynie. Działki na których będzie prowadzona inwestycja zostały zaznaczone na poniższej mapie.

   Należy jednak zwrócić uwagę, że decyzja środowiskowa to dopiero początek ścieżki inwestycyjnej. Przed inwestorem jeszcze długa droga administracyjna, a przed nami długie oczekiwanie na wbicie pierwszej łopaty. Działki są położone w bardzo atrakcyjnym miejscu, jednak ich atrakcyjność ulegnie zmniejszeniu wraz z otwarciem obwodnicy Zambrowa, gdyż zmaleje ruch tranzytowy przez miasto. Z pewnością jedno stało się faktem - miasto zaczęło intensywnie rozwijać się w kierunku wschodnim.
  
  
  

Zmiany przebiegu rzeki Jabłonka.

   Zapewne wielu z nas z sentymentem wspomina rzekę Jabłonkę z czasów swojego dzieciństwa. Pamiętamy kąpiele na zakolu, pływanie na konarze lub łapanie cierników w rzece. Z okresu zimowego pamiętamy chodzenie po zamarzniętym zalewie lub grę w hokeja. 

   W ostatnich dniach przejeżdżając lub przechodząc obok rzeki zwracamy na nią szczególną uwagę. Opady deszczu i topniejący śnieg spowodowały podniesienie się poziomu wody w rzece przepływającej przez Zambrów. Ten ujarzmiony w ubiegłym wieku żywioł w obecnych czasach bardzo rzadko daje o sobie znać.
   Z opowiadań rodziców lub dziadków możemy się jednak dowiedzieć, że nie zawsze tak było. Rzeka wylewała systematycznie w czasie wiosennych roztopów, nierzadko czyniąc szkody. Jabłonka została uregulowana w latach powojennych. Jednocześnie wybudowano zbiornik retencyjno-rekreacyjny, powszechnie znany mieszkańcom miasta jako Zalew. Obecnie, jeśli rzeka wylewa, zalewa jedynie najniższe tarasy zalewowe, co możemy zaobserwować obecnie.

 

   Historyczny przebieg rzeki jest obecnie w niektórych miejscach widoczny w postaci granic działek ewidencyjnych. W niniejszym wpisie przedstawię jedynie trzy przykłady, jednak każdy może znaleźć ich więcej przy pomocy portalu: www.geoportal.gov.pl

   Jabłonka jest rzeką meandrującą, czyli tworzącą zakola. W czasie regulacji rzeki część z nich zostało zlikwidowane. Dobrze widać to w górnym biegu rzeki na poniższej mapie.

Link: Rzeka Jabłonka między Wolą Zambrzycą a ul. Poświątne.

   Kolejnym ciekawym przebiegiem rzeki Jabłonki jest jej przebieg przez Zalew. W chwili obecnej bez mapy ewidencyjnej nie da się określić gdzie było koryto rzeki. Okazuje się, że fontanna znajduje się na obszarze starego koryta rzeki.

Link: Zalew na rzece Jabłonka w Zambrowie

   Zmiana koryta rzeki uległ zmianie też całkiem niedawno. Było to związane z budową obwodnicy Zambrowa.Co ciekawe na portalu nie uwzględnione jeszcze zostały nowe podziały działek ewidencyjnych.

Link: Nowy przebieg rzeki Jabłonki zmieniony w związku z budową obwodnicy Zambrowa.

   Ciekawe przebiegi granic działek ewidencyjnych w innych przypadkach przedstawię w kolejnych wpisach. Zapraszam do lektury.
   Pisząc posta korzystałem m.in. z następującego dokumentu:
„Program ochrony środowiska dla powiatu zambrowskiego na lata 2008 – 2011”


PS.
Jeśli masz inne wspomnienia związane z rzeką Jabłonką podziel się z nami w komentarzach lub napisz bezpośrednio na mój adres email to poświecę na Wasze wspomnienia odrębny wpis.

Historie zaklęte w mapach

   Zmiany w naszym otoczeniu następują z roku na rok. W zasięgu ludzkiej pamięci jest ich wiele, część pozostaje jedynie w pamięci nielicznych a wraz z ich odejściem zanika całkowicie.

   Zmiany w zabudowie można odczytać ze starych zdjęć lub map porównując je ze stanem obecnym. Dostępność archiwalnych materiałów o Zambrowie nie jest jednak duża. Wiele cennych materiałów zaginęło lub zostało zniszczonych podczas zawieruchy wojennej. Najłatwiej znaleźć przedruki materiałów w książkach lub w czasopismach. Wraz z rozwojem technologii informatycznych zwykli ludzie otrzymali możliwości wcześniej zarezerwowane jedynie dla wybranych. Takim źródłem jest portal www.geoportal.gov.pl

   Na portalu tym można znaleźć ciekawe informacje w formie materiałów kartograficznych, np:
- granice gmin, powiatów i województw,
- granice działek, ich numery i obrysy budynków,
- rzeźbę terenu,
- mapy topograficzne,
- ortofotomapy satelitarne,
- skany map topograficznych.

   Przeglądając mapę z danymi o charakterze katastralnym można na terenie Zambrowa znaleźć wiele ciekawych pozostałości, które ukryte są w przebiegu granic poszczególnych działek. Mimo, że nie widoczne już w terenie po ich wyszukaniu pokazują bliższą lub dalszą historię.

  W serii artykułów chciałbym przedstawić kilka z nich. Będą one związane m.in. z nieistniejącą już ulicą w centrum miasta, starym przebiegiem ulic i rzeki Jabłonki. Czytelników zapraszam zaś do zgłaszania kolejnych przykładów.

   W najbliższym czasie zapraszam do lektury pierwszego artykułu, który będzie związany z  powyżej zamieszczoną ryciną. Przedstawia ona układ urbanistyczny Zambrowa z roku 1895, znajdującą się w zbiorach Archiwum Państwowego w Białymstoku Odział w Łomży, opublikowaną również w książce Krzysztofa Sychowicza "Zambrów na przestrzeni wieków". Wprawne oko czytelnika odnajdzie na poniższym rysunku różnice w stosunku do stanu obecnego...